Yazılım Notları

Merhabalar,

Uzun süredir herhangi bir yazı yazmıyordum, arkadaşlar arasında konuşurken “neden yazmıyorsun” gibi sorulara maruz kaldım, “eee dedim yazacak pek bir şey kalmadıki, ben ruby veya yazılım ile ilgili konularda yazıyorum” dedim. “eğer herhangi bir konuda istek gelir ise o konuda yazarım ama, şimdilik böyle bir konu yok” dedim. Dedim de hemen cevabı yapıştırdılar suratımın orta yerine.. “Ruby dizileri gerçekten basit tutmuş, herhalde hız için.. Lisp veya fonksiyonel programlama dileri kadar esnek değil” dediler.. “Eneee” dedim :) bana yazı yazacak konu çıktı.

Şimdi öncelikle biraz konu ile ilgili kendimizi motive edelim; Neden dizi işlemleri bu kadar önemli ? Ya da diğer işlerden farkı ne olabilir ki ?

Öncelikle bir konuya açıklık getirmek gerekir, günümüzde yazılan programlar içerisinde pek çok durumda dinamik veya durağan veri kümeleri ile işlemler yapılıyor. Bu işlemler, yazdığımız programlar içerisinde performansı etkileyen en önemli etken olarak karşımıza çıkıyor. Ve günümüzdeki daha fazla veri üzerinden daha doğru bilgi edinme anlayışı nedeni ile dizilerin boyutları gün geçtikce artıyor ve üzerlerinde yapılan işlemler gün geçtik fazlalaşıyor, bu performans etkeni daha da önemli hale geliyor. Yanlış anlaşılma olmasın, burada bahsettiğim performans Şişirme Veri Girişi adlı yazıda bahsettiğim veri yoğunluğunun artması ile beraber ortaya çıkan performans kötüleşmesi.

Diziler üzerinde yapılacak işlemlerde öncelikle iki ana başlıkta değerlendirilmelidir;
1- Kolay kullanım,
2- En iyi algoritmanın kullanılması.

İkinci maddenin neden gerekli olduğu konusunda fazla söze gerek yok ama, birinci maddenin neden gerekli olduğu konusunda aklınızda sorular olabilir, bu soruları ortadan kaldırmak için şu şekilde bir açıklama yapabilirim. “Diziler üzerinde yaptığınız optimizasyonlar, algoritma seçimleri veya memory optimizasyonları” gerçekten zor ve uygulanması oldukça tartışmalı olabilir. Örneğin google’ın java dili için çıkardığı “Google Collections Library” buna örnek olarak gösterilebilir. Kolay kullanım ve entegrasyon yazılımcılar tarafından her zaman tercih edilir.

Peki Ruby tüm bunların karşısında bize güzel silahlar veriyor. Aslında tüm Ruby işlemlerinde olduğu gibi performans basitliğin gerisinde kalmış, yüzlerce kez söylediğim gibi “yazılımın çalışma hızı sonsuza giderken, geliştirme süresi sıfıra gitmeli” felsefesine ters değil.

data = [1,2,4,8,12,5,7,3,0,13,10,11,3]

# For..In
data.each { |x| puts "x=#{x}" }

# data içerisindeki tüm elemanları tek tek verilen
# blok içerisindeki işlemden geçirir ve sonuçlardan yeni bir dizi üretir.
puts data.collect { |x| x + x }

# For..In :) ile indexleri verir.. :) pek çok programlama dilinde
# karşılığı bulunmaz.
data.each_with_index { |x, index| puts "#{index}. eleman = #{x}" }

# 5'den büyük ilk kayıdı bulur.
puts data.detect { |x| x > 5 }

# 5'den küçük olanları true_data değişkenine,
# diğerlerini false_data değişkenine dizi olarak atar.
true_data, false_data = data.partition { |x| x < 5 }
puts true_data
puts false_data

# 5'den küçük olanları diziden çıkartır ve geri döner.
puts data.reject { |x| x < 5 }

# Varsayılan sıralama işlemi
puts data.sort

# Belirlenmiş kritere göre sıralama işlemi (string olarak sıralama)
puts data.sort_by { |x| x.to_s }
# veya
puts data.sort_by { |x| (x+5)/x }

Kolay gelsin.. :)

Merhabalar,

Bugün yeni gelen bilgisayar masamın şerefine bir yazı yazmak istiyordum ama öyle boşu boşuna yazı yazamayacağım için arada sizlere regular expression’dan bahsetmek istiyorum :)

Öncelikle sizlerin de yazılım hayatınıza başlayalı 5~10 yılı geçtiyse artık etraf koddan geçilmez hale gelir. Her yerde başka kodlar, hepsinize siz yazmışsınızdır ama.. “kardeşim ne yazmışım yaa, bu kadar da olmaz ki”.. dersiniz. Daha sonrasında kendinizi birşeyler araken ve en önemlisi bulumazken bulacaksınız.. “ahh nereye koymuştum bunu salak şeyi..” dersiniz.. tekrar dersiniz.. ama bunu söylemenin bir etkisi yoktur, gene bulamazsınız.. gene bulamazsınız.

Ya da size bir iş verirler. RegEx (Regular Expression) kullanmanız gerekir.. Gerekir gerekir gerekmez demeyin. Örnek vermek gerekir ise, geçen gün Zodazone Türkiye’de belirli bir tabloda yer alan açıklama bilgilerini değiştirilmesi istendi üstlerden biryerlerden (ne biliyim muhasebeden falan işte..).

Bize bir ofis dökümanı içerisinde tekil kod bilgisini ve yanında yeni açıklamasını gönderdiler.. Onlar oturmuş kasmış… hatta uğraşmış basahlara kadar 150 civarındaki açıklayı kafa patlatmışlar, düşünmüşler, taşınmışlar.. ve değiştirmişler.. Tabii ne zennetiniz sadece bunun için maaş alan adamlar bile mevcut.

Ehh tabii bu Tankut kardeşiniz oturup, 150 tane açıklama alanını tek tek yapacak hali yok. Deli miyim ben :) söz meclisten dışarı efenim :) Neyse şimdi bu dökümanı gönderdiler ya içerisinde sadece açıklama bilgisi bulunmuyor ki, kim bilir hangi düzenle yazdılar bu dökümanı diye bir düşünün bakalım.. Regular Expression olmadan adım atamazsın adım….

Neyse öncelikle güzel güzel açıklayalım bu RegEx nedir, ne değildir ?
RegEx, karakter yığınları içerisinde özel belirtilen karakter veya karakter kümelerini bulmak, diğerlerinden ayırmak için kullanılan oldukça gelişmiş bir kütüphanedir. Kullanımı biraz zordur, hemen kısa sürede alışmanız zor olabilir.

Öncelikle RegEx tanımlarını ve anahtar kelimelerini tanıyalım; (Kitap yazmıyoruz burada ona göre.. tüm özelliklerini yazmıyorum sadece çok kullandıklarımı)

Anahtar kelimeler:
^ : Satır başını ifade eder.
\n : Enter karakteri için kullanılır.
\t : Tab karakteri için kullanılır
[...] : Örnek: [aeıioöuü] sadece sesli harfleri bulunur. ‘[]‘ karakterleri içerisinde yer alan herhangi bir karaktere uyanları getirir.
[^...] : Örnek: [^aeıioöuü] sadece sessiz harfleri bulunur. ‘[^]‘ karakterleri içerisinde yer alan herhangi bir karaktere uymayanları getirir.
. : Yeni satır (\n) karakteri hariç herhangi bir karakteri ifade eder. Tek karakteri
\w : Herhangi bir alfanumeric veya numeric karakteri işaret eder. a..z, A..Z, 0..9
\W : \w’nin tersidir.
\d : \d herhangi numeric karakter.
\D : \d’nin tersi.
\ : bir sonraki karakter özel bir anlam ifade ediyorsa, bu özelliği iptal eder.

Destekleyiciler
? : Bir önceki karakterden bir tane var ise bulur.
+ : Bir önceki karakterden bir ve birden fazla var ise.
* : Bir önceki karakterden 0 ve birden fazla var ise.
{n} : Bir önceki karakterden n adet olanları bulur.
(…) : Gruplama işlemi yapar. ‘()’ içerisine yazılanlar grup olarak değerlendirilir.
| : ‘OR’ işlemi için kullanılır, 2 farklı RegEx bu şekilde bağlanabilir.

Opsiyonlar:
i : Büyük küçük harfe duyarlı olmaz.
m : Karakter katarını birden çok satırmış gibi düşünür.
s : Karakter katarını tek satırmış gibi düşünür.

Kolay gelsin.. :)