Bilgisayar

Yazılım Alt Yapıları (Software Frameworks)

Merhabalar,

Yazdığımız programlar büyüdükçe, eğer herhangi bir methodoloji kullanmıyor isek, değişiklik veya eklenti yapmak gittikçe zorlaşır. Yazılımcılar, bu tür problemleri aşmak için “framework”ler üretmeye başladılar. Günümüzde, “framework” deyince çok geniş bir yelpaze karşımıza çıkmakta. Bu geniş yelpaze içerisinde istenilen Özelliklere uygun bir yapı bulmak gittikçe zorlaşmakta. Belki bu yelpazeyi biraz olsun daraltmak ve kategorilere ayırmaya çalışırmak bu konuda bizlere yardımcı olabilir. Bu nedenle normal dillerde olduğu gibi düşük, orta ve yüksek seviyeli gibi terimler kullanmak belki bizlere yardımcı olabilir.

Düşük seviyeli “framework” lerin tanımını yapacak olursak; “Bu tipte yer alan yapıların, kendi derleyicileri ve/veya çalışma ortamları yoktur. Herhangi bir kum havuzunda değil, tüm makina üzerinde çalışırlar”. Bu yapılara Örnek olarak TCL(Think Class Library), MFC(Microsoft Foundation Class veya orjinal adı ile AFX: Application Framework eXtensions), ATL (Active Template Library), WTL (Windows Template Library) ve OWL (Object Windows Library) yapıları verilebilir.

Orta seviyeli “framework” lerin tanımını yapacak olursak; “Bu tipte yer alan yapıların, kendi derleyicileri, kendi çalışma ortamları mevcuttur. Kısaca bir kendilerine ait olan bir kum havuzunda çalışırlar. Bununla beraber dış dünyaya erişmek için kum havuzunun dışına çıkan yetenekleri de olabilir.” diyebiliriz. Bunlara Örnek vermek gerekir ise; Java, .NET, Ruby, Python, PHP gibi dilleri Örnek verebiliriz. Hemen aranızdan bazılarının itiraz ettiğini duyar gibi oldum “Java ile .NET diğerlerinden farklı.. onlar derleniyor… diğerleri script dilleri bir fark olmalı.”. Evet belki ‘derleyici mühendisliği’ açısından farkları olduğu açık ama son kullanıcı için yani, bu yapıları kullanan yazılımcılar için bir farka sahip olduklarını sÖylemek çok zor.

Java ve .NET gibi yapılar bizim yazdığımız kodları ortak bir başka dile belirli optimizasyon yÖntemleri kullanarak çevirir (Örneğin MSIL) ve daha sonra çok esnek ve profesyonel bir ‘cache’ mekanizması ile yazdığımız programlar bu framework’ler tarafından çalıştırılır. Diğer taraftan script dilleri olarak yorumladığımız Ruby, Python ve PHP gibi diller başka bir dile çevrilmezler, ‘cache’ mekanizmaları da yoktur. Ama bu diller de aynı Java ve .NET gibi framework’ler tarafından çalıştırılır. Yani Ruby, Python ve PHP gibi script dilleri ile .NET ve Java gibi diller arasında başka bir dile çeviriliyor olmaları ve ‘cache’ yetenekleri dışında bir fark yoktur. Günümüz yazılım dünyasında ise, Özellikle hafıza, hız gibi kısıtlamaların gittikçe kalktığı bir yazılım dünyasında bu tür farklardan dolayı ayrı kategorilerde yer almak sanırım tüm bu dillere karşı bir haksızlık olur.

Yüksek seviyeli “framework” lerin tanımını yapacak olursak; “Bu tipte yer alan yapıların, kendi derleyicileri yoktur fakat bir kum havuzu üzerinde çalışırlar. Yani bir orta seviyeli framework’ün üzerinde belirli bir methodoloji ile yazılmış yapılardır” diyebiliriz. Örnek vermek gerekir ise; Ruby on Rails, Pylons, TurboGears ve hiç adını duymasam da wikipedia’da karşıma çıkan ‘ColdFusion on Wheels’ Örnek olarak verilebilir.

Sonuç olarak; eğer bir makina otomasyonu yapacaksak, düşük seviyeli bir “framework” seçmek, bir internet uygulaması yapacak ise, orta veya yüksek seviyeli bir framework seçmek daha doğru olacaktır. Ama gerçekten az kişi ile çok büyük (Özellikle internet) uygulamalar yapmak istiyor isek, yüksek seviyeli “framework”lerden başka çaremiz olmadığı bir gerçektir.

Kolay gelsin :)

Ruby ile Başlangıç – Hata Yakalama – 2

Marhabalar,

Daha Önceki yazımızda belirttiğimiz hata yakalama sizlere yetmemiş olabilir. Bazı durumlarda tüm bu hata yakalama işlemlerinden daha sert bir şeye ihtiyacınız olabilir. İşte bu yazının yazılma nedeni bu :)

Bir Önceki yazımızda, diğer dillerde yer alan try..catch..finally kavramını tamamen destekleyen hatta fazlasını veren begin..rescue..else..ensure kavramı ile tanışmıştık. Daha fazla bilgi için.

Bu yazımızda daha Önceden de belirttiğimiz gibi daha sert bir kavramı inceleyeceğiz.
catch..throw
Hemen Örneğimizi verelim;
[ruby]
$stdout.sync = true
catch (:hata_test) do
begin
field = gets.chomp
throw :hata_test if field.index(“hata”) == 0
puts “Hata bulunamadı..”
end while 1 == 1
puts “Bu bÖlüm hiç işlenmeyecek.”
end
puts “Hata üretilmeden ‘catch’ bloğundan çıkıldı..”
[/ruby]
Ruby programınızı çalıştırırken, throw deyimine rastladığında, en yakın uyumlu* catch‘e kadar yukarı çıkar. Ve catch bloğunun işlenmesini sona erdirerek, bu bloktan sonraki kodları işlemeye başlar.

*throw deyimine parametre olarak bir deyim veya String verilebilir. Eğer bu parametre verilir ise, bu parametreye uygun olan catch yakalanmaya çalışır.

Eğer throw deyimi nedeni ile yukarıya doğru giderken herhangi bir catch bulunamaz ise, `in throw’: uncaught throw `hata_adı’ (NameError) şekilde bir hata ile programımız sonlanır.

GÖrüldüğü gibi, begin..rescue..else..ensure deyimi gibi, catch..throw deyimini çeşitlendirmek pek kolay bir yÖntem değil. Bu nedenle çok zorda kalmadığınızda kullanmayın. Ama sert ve keskin bir biçimde programın işlenmesini kesmek ve/veya yÖnünü değiştirmek istediğiniz kullanabilirsiniz.

Ruby ile Başlangıç – Hata Yakalama – 1

Merhabalar,

Ruby ile ilgili yeni yazıma başlamadan Önce, The Marmara Pera’nın üstünde bulunan dev ekrana pazar günü saat 22:00 gibi “When you see that I hope, you know I loved you” yazan, aşık arkadaşı tebrik etmek isterim. Ben gÖrdüm umarım gÖrmesini istediğin kişi de gÖrmüştür :)

Bugünkü konumuz başlıktan anlaşılacağı gibi durum kÖtü giderse yapılacak olan işlemler üzerine deyinmek olacak. Öncelikle geçmişten günümüze bu işler nasıl yapılıyordu inceleyelim. Aslında Önümüzde ik şeçenek mevcut bunlardan ilke biraz eski moda olan fakat halen kullanılan bir yÖntem olan geri dÖnüş değerini kullanmak;
Örnek vermek gerekir ise;
[ruby]
# BAD, VERY BAD CODE for Ruby
HATAYOK = 0
HATAILK = 1

def hataDon(no)
printf “İşlenen değer = %i\n”, no
if no == 0
return HATAILK
else
return HATAYOK
end
end

donenDeger = hataDon(15)
if donenDeger != HATAYOK
printf “Bir hata var numarası = %i\n”, donenDeger
end

donenDeger = hataDon(0)
if donenDeger != HATAYOK
printf “Bir hata var. Numarası = %i\n”, donenDeger
end[/ruby]
Fakat bu çok kÖtü bir yÖntemdir.. Lütfen bu şekilde kod yazmayın, yazıyorsanız hemen bırakın. Ruby programlama dilini bu şekilde kullanmak, mühendislik bilimine saygısızlık niteliğinde olabilir.
Continue reading…

Eclipse 3.3M4 Yayımlandı

Efsanevi editÖr Eclipse’in 3.3M4 versiyonu yayımlandı. Sanırım bir sonraki yayımlamada nihayi 3.3’ü duyuracaklar ama şimdilik M4 şeklinde yayımlanmış.
Yüklemek için windows sistemlerde bu, mac sistemlerde bu, linux sistemlerde de bu linki kullanabilirsiniz.

Bu habere ek olarak, eğer halen Eclipse ile tanışmadıysanız, tanışmanızı tavsiye ederim. Bu adresden 3.2 nihayi sürümüne ulaşabilirsiniz.

Özellikle RadRails ile RoR (Ruby on Rails) uygulamalarınıza başka bir anlam katan Eclipse’in yetenekleri RadRails eklentisi ile sınırlı değil elbetteki, SqlExplorer gibi eklentilerle veri tabanı işlemlerinizi editÖr değiştirmeden yapabilir ve Ruby’den tutun C/C++’a hatta ve hatta Action Script için bile eklentisi bulunan Eclipse ile tüm multi-lingual uygulamalarınızı tek editÖrden gerçekleştirebilirsiniz. Bence birçok bakımdan Microsoft’un Visual Studio 8.0’ından daha güçlü olan bu editÖrü denemeden diğer editÖrlere biraz mesafeli olun derim.

Kolay gelsin. :)

Ruby ile Başlangıç – Diziler

Ruby’nin en güçlü yanlarından biri dizilerdir. Dizilere erişim gerçekten çok rahat ve güçlüdür. Diziler C ve Java’da olduğu gibi ‘0’ tabanlıdır. Bazı Özelliklerine değinecek olursak;
[ruby]
# (“) isareti yerine baska bir isaret de kullanilabilir, (|) gibi.
%w”Uordek israf karsisinda deli olur”.each { |item|
p item
}
arr = Array.new # veya arr = []
newArr = [1,2,3]
15.downto(1) { |i|
arr.push(i)
}
p arr
arr.sort!
p arr
# Ortak elemanlari verir, tekrar eden elemanlari dikkate almaz.
p arr & newArr
p newArr.concat([4,5]) # newArr += [4,5]
p arr[-1] # Son elemanı verir.
p arr[-2] # Sondan bir Önceki elemanı verir.
p arr[2..5] # 2. sayi ile 5. sayi arasindaki sayilari verir. 2. ve 5. dahil.
p arr.at(2) # arr[2] ile aynidir. Fakat daha hizlidir,2..5 gibi degerleri desteklemez.
p arr.delete(10) # Degeri “10” olan elemani diziden siler.
p arr.delete_at(-3) # Sondan 3. elemani siler.
p arr.index(8) # Degeri 8 olan dizi elemanin hangi sirada oldugunu soyler.
p arr.length # arr.size, dizinin uzunlugunu verir.
p arr.push(16) # dizinin sonuna bir eleman ekler.
p arr.pop # Dizinin sonundan bir eleman cikarir.
p arr.reverse # diziyi ters cevirir
p arr.sort {|a,b| b <=> a } # dizi siralar iken, bizim kod yazmamiza izin verir.
p “Dizinin gercek hali..”
p arr
[/ruby]
Continue reading…

DirectX Aralık Sürümü

Microsoft, DirectX’in Aralık sürümünü duyurdu.

Bu sürümün diğer sürümlerden bir farkı var, bu sürüm içerisinde DirectX 10 mevcut.
Elbette D3DX methodlarını gene değiştirmişler! Bu nedenle sizlere ufak da olsa bir Örnek sunamıyorum. Ama SDK’nın download işlemini bitirir bitirmez bir “Hello World..!” tadında bir Örneği buraya eklemeyi düşünüyorum.
XACT haricinde diğer modülleri %100 Vista uyumlu olan bu sürümün, yeniliklerine ek olarak PIX’ın geliştirildiğini ve değişen D3DX için yeni Örnekler ve teknik dÖkümanlar da hazırlanmış..mış..

Aslına bakarsanız, oyun programlama konusunda yeniyseniz ve başlangıç için ideal noktaların peşinden koşuyorsanız, takıldığınız yerlerde Öncelikle bana yorum yazabilir veya mail atabilirsiniz :), atmazsanız da olur ama bloğu açış amacım buydu…
Diğer bir alternatifiniz :) başlangıç seviyesinden profesyonel seviyelere kadar uygulamaları güvenli ve nistepen daha rahat ortamlarda hazırlamanıza olanak sağlayan ogre3d ve/veya irrlicht kullanarak yolunuza devam edebilirsiniz.

Unutmayın Öncelikle emekleme dÖneminizi geçirin ki, koşabilesiniz.
Irrlicht ve Ogre3d’den sonra kendi kütüphanenizi oluşturabilir :) ve kendi güzel oyunlarınızı yazabilirsiniz… Bu işlere başlarken kendinize çalışkan (çalışkan olması şart, yetenekli olmasa da olur) bir grafiker arkadaş edinmeyi unutmayın. Oyun yazımı ciddi bir iş olduğu gibi bir takım işidir.

Kolay gelsin…

Ruby ile başlangıç – DÖngüler

Ruby ile Veri Tabanı serisi ve Ruby ile Resim İşlemleri yazılarının üzerine hiç yakışmıyor ama, yeni başlayanlar ve/veya Ruby ile çalışanlar için bazı ipuçlarıda barındıracak bir yazı yazmam istendi :) emir büyük yerden geldi Öyle bakmayın :)

Bu yazıdaki çerez konumuz ruby’de dÖngüler;
Standart bir dÖngü..

# 0'dan 14'e dÖngü
15.times { |index|
	p index
}

Biraz daha kompleks dÖngüler..
Continue reading…

“Reflection” kullanırken “ref” parametreler kullanmak

Önceki bloğumda yazdığım bir yazıyı gelen sorular üzerine buraya da yazdım. Daha Önceden okumuş arkadaşlara verdiğim rahatsızlıktan Ötürü Özür dilerim.. :)

Bugün bir arkadaşımdan email aldım, kendisi “reflection” kullanırken nasıl parametrelerden birini veya birkaçını “ref” olarak nasıl geçebileceğini soruyordu. İnternet üzerinden araştırdığı sÖyledi fakat bulamamış, kendisine emaille yardımcı oldum.

Zamanım da var enerjim de bir yazı da buraya yazayım dedim.. iyi demiş miyim ? :)

Elimizde Deneme2 adlı bir namespace mevcut olsun, hatta bu ayrı bir proje olsun; (hedef namespace)
[csharp]
namespace Deneme2
{
public class Aha
{
public Aha(int a)
{
Console.WriteLine(“Aha.Const = ” + a.ToString());
}
public void ToString(ref int sayi)
{
Console.WriteLine(“Aha.ToString” + sayi.ToString());
sayi = 10;
}
}
}
[/csharp]
Continue reading…

Ruby ile Veri Tabanı – 5

Gelen yoğun istek nedeni ile :p şu veri tabanı yazılarıma devam etme gereğini duydum.. Ama bu sefer az laf çok kod şeklinde bir yazı yazacağım yoksa yazıların sonu gelmiyor :).

Önceki yazımızda “DbTool.rb” isimli çok güzel bir program parçası kullanmıştık, şimdi de onu kullanacağız.
[ruby]
require ‘DbTool.rb’
# Northwind veri tabanina baglanti kuruluyor.
NorthwindConn = DbTool.new(“Northwind”,”localhost”,”rubyuser”,”rubyuser”)

NorthwindConn.getDb() { |db|
# orderStmt içerisine select’den gelen CompanyName ve Total Amount bilgileri alinir.
# fetch_all islemi ile veri tabanindan baglanti koparilir.
orderStmt = db.run(“SELECT C.CompanyName, SUM(OD.UnitPrice * OD.Quantity) As ‘Total Amount’
FROM dbo.[Order Details] OD
JOIN Orders O ON O.OrderId = OD.OrderId
JOIN Customers C ON C.CustomerId = O.CustomerId
GROUP BY C.CompanyName”).fetch_all
# Sonuclar ekrana yazdirilir. puts, p ve ek olarak printf ‘C’ daki kullanimi ile :D
orderStmt.each { |row|
printf(“%s – %14.2f\n”, row[0], row[1])
}
}
[/ruby]
Yukarıdaki kod içerisinde Özellikle “printf” kullanımına vurgu yapmak isterim. “C” bilen arkadaşlar hemen uyum sağlayacaklardır.

Umarim veri tabanı işlemlerinde sizlere yardımcı olabilmişimdir. Ayrıca, bu Örnekle beraber arkadaşlar SQL ile ilgili sorular sormaya başladılar ki :) bir sonraki yazımızda belki bu konuya deyiniriz.
Uzman konularından başladım ama sanırım biraz başlara doğru dÖnsem iyi olacak..!

Kolay gelsin..

Ruby ile Resim İşlemleri

Ruby ile resim işlemleri (Image processing with Ruby) konusunda bir yazı yazma gereği hissetmemin nedeni, bazı arkadaşlarımın bana resim işlemlerinin nasıl olacağını sorması ve bununla beraber yüksek kaliteli ve bir klasÖr altındaki birçok resmin boyutlarını değiştiren bir programa (Multiple Image Resizer) ihtiyaç duymam oldu. Bu programa ihtiyaç duymamın rengi, arkadaşımın yeni aldığı dijital fotoğraf makinasının 3200×2400 çÖzünürlükte resimler üretmesi oldu. Her çekilen resmi aç, çÖzünürlüğünü (1/2 veya 1/4 oranında) değiştir, kaydet.. falan filan.. oooooo.. yazılımcı adam tembel olur, tembel adamda yaratıcı olur sloganıyla Ruby’de resim işlemlerine hakkında bir yazı yazmaya karar verdim.. İyi etmişmiyim gÖreceğiz :)

Öncelikle RMagicK kütüphanesinden bahsedelim biraz; Bu kütüphane ImageMagick® ve GraphicsMagick adlı kütüphaneler ile Ruby arasında bir kÖprü gÖrevi gÖren bir yapıdır. Bu her iki resim kütüphaneside oldukça profesyonel kütüphanelerdir ve birçok dile ve işletim sistemine aktarılmış halleri mevcuttur. Windows tabanlı sistemler için gem paketi bu linkte bulunur, bu paket içerisinde ImageMagicK’in derlenmiş halde gelir.

Windows bir sistem için kurulumu Özetleyecek olur isek;
Continue reading…